Với định hướng chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn thuần sang quản trị dựa trên dữ liệu, TP.HCM đang từng bước xây dựng mô hình đô thị thông minh gắn với tăng trưởng xanh, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.
Ngày 20/8, tại Trung tâm Hội nghị 272, số 272 Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa, TP.HCM, UBND TP.HCM tổ chức Hội thảo “Giải pháp xây dựng và phát triển đô thị thông minh trên địa bàn TP.HCM”. Sự kiện nhằm cụ thể hóa Quyết định số 4714/QĐ-UBND ngày 29/7/2026 của UBND Thành phố, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và các nhà đầu tư về những giải pháp phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Phát triển đô thị – Bộ Xây dựng, lãnh đạo TP.HCM, các sở, ban, ngành, UBND phường, xã, đặc khu cùng đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu, hội nghề nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, xây dựng, đầu tư.
Theo định hướng được chia sẻ tại hội thảo, chuyển đổi đô thị thông minh không chỉ là quá trình đưa các công nghệ mới vào quản lý mà quan trọng hơn là thay đổi phương thức vận hành đô thị. Trong đó, dữ liệu được xác định là nền tảng để chính quyền nâng cao năng lực dự báo, ra quyết định và cung cấp các dịch vụ công hiệu quả hơn.
Đại diện Cục Phát triển đô thị – Bộ Xây dựng nhấn mạnh 5 quan điểm xuyên suốt cùng các khuyến nghị chiến lược đối với quá trình phát triển đô thị thông minh. Tư duy trọng tâm là chuyển dịch từ “ứng dụng công nghệ” sang “quản trị dựa trên dữ liệu”, lấy chất lượng sống của người dân và sự thuận lợi của doanh nghiệp làm những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả chuyển đổi.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh TP.HCM đang đứng trước nhu cầu phát triển một đô thị có quy mô lớn, năng động, hiện đại và có khả năng cạnh tranh trong khu vực. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, kết nối giữa các lĩnh vực như giao thông, xây dựng, môi trường, quy hoạch, y tế, giáo dục và dịch vụ công được xem là một trong những nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị.
Tại hội thảo, lãnh đạo TP.HCM khẳng định tầm nhìn đưa Thành phố lọt vào Top 50 đô thị thông minh trên thế giới vào năm 2030. Xa hơn, đến năm 2045, TP.HCM hướng tới mức trưởng thành cao về đô thị thông minh, trở thành một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố xác định 9 nguyên tắc cốt lõi, trong đó nhấn mạnh việc lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng vận hành và công nghệ là công cụ phục vụ quản trị. Cách tiếp cận này hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái đô thị trong đó các quyết sách được hỗ trợ bởi dữ liệu, dịch vụ công được thiết kế theo nhu cầu thực tế và người dân có thể tiếp cận các tiện ích đô thị thuận tiện hơn.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là việc chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và các mô hình có thể tham khảo trong quá trình phát triển đô thị của TP.HCM. Các tham luận tập trung vào nhiều chủ đề như phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) của Nhật Bản, thiết kế thông minh cho các công trình nhà cao tầng ứng dụng IoT và BIM, cũng như kinh nghiệm xây dựng cộng đồng đáng sống từ Singapore.
Trong đó, mô hình TOD được nhìn nhận là một hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển giao thông đô thị theo hướng bền vững. Việc tổ chức không gian đô thị gắn với các đầu mối giao thông công cộng có thể góp phần giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và hình thành các khu vực đô thị có khả năng tiếp cận dịch vụ thuận tiện.
Đối với lĩnh vực xây dựng, việc ứng dụng BIM, IoT và các nền tảng công nghệ số được kỳ vọng tạo ra những thay đổi từ khâu thiết kế, thi công đến quản lý, vận hành công trình. Đây cũng là cơ sở để hình thành các công trình thông minh, tiết kiệm năng lượng, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng môi trường sống.
Bên cạnh những giải pháp công nghệ, hội thảo cũng cho thấy phát triển đô thị thông minh không thể chỉ dựa vào nguồn lực của cơ quan quản lý nhà nước. TP.HCM cần sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành Trung ương, giới chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức nghề nghiệp và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp.
Lãnh đạo Thành phố khẳng định TP.HCM sẽ tiếp tục xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, đồng thời sẵn sàng nghiên cứu, áp dụng những cơ chế đột phá để đưa các sáng kiến và giải pháp công nghệ tiên tiến vào thực tiễn. Đây được xem là điều kiện quan trọng nhằm huy động nguồn lực xã hội cho quá trình chuyển đổi mô hình đô thị.
Từ những nội dung được trao đổi, hội thảo không chỉ đặt ra yêu cầu về hạ tầng số mà còn nhấn mạnh sự thay đổi trong tư duy quản trị. Khi dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành công cụ và người dân, doanh nghiệp là trung tâm, đô thị thông minh sẽ không chỉ được đo bằng số lượng nền tảng hay thiết bị công nghệ được triển khai mà bằng khả năng giải quyết những vấn đề thực tế của đô thị.
Với định hướng đó, TP.HCM đang hướng tới mô hình đô thị văn minh, hiện đại, xanh và bền vững, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Thành phố trong khu vực. Mục tiêu Top 50 đô thị thông minh thế giới vào năm 2030 vì vậy được đặt trong một chiến lược phát triển dài hạn, gắn chuyển đổi số với quy hoạch, xây dựng, giao thông, môi trường và chất lượng sống của người dân.
