Ngày 14/10, Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới Sáng tạo Việt Nam – Vietnam Innovation Summit 2026 (VIS 2026) chính thức khai mạc tại TP.HCM, mở đầu chuỗi hoạt động kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, startup, nhà đầu tư và các tổ chức nghiên cứu trong nước, quốc tế.
Sự kiện diễn ra dưới sự bảo trợ chiến lược của UBND TP.HCM, do InnoLab Asia tổ chức và Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đồng tổ chức. Với chủ đề “Critical Mass – The New Currents of Innovation: Vietnam at the Center of a Global Realignment”, VIS 2026 tập trung vào vai trò của Việt Nam trong bối cảnh dòng vốn, công nghệ và chuỗi giá trị toàn cầu đang dịch chuyển.
Theo ban tổ chức, chương trình dự kiến thu hút hơn 4.500 lượt đại biểu, hơn 50 chuyên gia, diễn giả cùng sự tham gia của hơn 50 đối tác chiến lược, quỹ đầu tư và tập đoàn công nghệ. Tuy nhiên, điểm nhấn của kỳ hội nghị năm nay không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở mục tiêu thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác, kết nối đầu tư và giải pháp có khả năng triển khai trong thực tế.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhận định những chuyển dịch của kinh tế toàn cầu đang làm thay đổi cấu trúc dòng vốn, phương thức quản trị và tiêu chuẩn cạnh tranh giữa các quốc gia, doanh nghiệp.
Theo ông Tuyên, Việt Nam cần chuyển hóa cơ hội hội nhập thành năng lực cạnh tranh thực chất. Đổi mới sáng tạo không thể chỉ dừng ở nghiên cứu hay phát triển ý tưởng, mà phải gắn với khả năng thương mại hóa và sự đồng hành của thể chế.
Đối với TP.HCM, việc xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, tạo điều kiện để công nghệ chuyên sâu tiếp cận nguồn vốn quốc tế và thử nghiệm các mô hình mới được xem là những yếu tố quan trọng. VIS 2026 được kỳ vọng trở thành không gian thúc đẩy các quyết định đầu tư, thỏa thuận hợp tác chiến lược và đưa công nghệ từ phòng thí nghiệm ra thị trường.
Cùng quan điểm này, ông Huỳnh Công Thắng, Chủ tịch InnoLab Asia, đại diện ban tổ chức, cho rằng cơ hội từ quá trình tái định hình toàn cầu chỉ có thể chuyển thành lợi thế nếu Việt Nam giải quyết được khoảng cách giữa tiềm năng và năng lực thực thi.
Theo ông, mô hình kết nối 5 bên (5-Helix), với sự tham gia của các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cần được phát huy để đưa hoạt động đổi mới sáng tạo vượt khỏi những chương trình mang tính ngắn hạn, trở thành một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.
Tầm nhìn chiến lược giai đoạn 2026–2045 được ban tổ chức xác định dựa trên ba định hướng. Thứ nhất, đổi mới sáng tạo phải giải quyết những vấn đề cụ thể của thị trường, từ nông nghiệp thông minh, tối ưu năng lượng sản xuất đến y tế dự phòng. Thứ hai, doanh nghiệp Việt cần mở rộng hợp tác xuyên biên giới, đa dạng hóa nguồn vốn và tăng khả năng đưa sản phẩm, giải pháp ra thị trường quốc tế. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng môi trường thuận lợi để thu hút, giữ chân nhân tài.
Trong khuôn khổ sự kiện, Hội đồng Cố vấn VIS 2026 cũng được ra mắt, quy tụ các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo định chế tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt vượt qua các rào cản kỹ thuật, mở rộng hợp tác và tiếp cận thị trường toàn cầu.
Một trong những nội dung trọng tâm tại ngày khai mạc là diễn đàn cấp cao “Capital Without Borders: FTZ, IFC & Vietnam’s Investment Frontier”, tập trung vào mối liên hệ giữa dòng vốn quốc tế, khu thương mại tự do (FTZ) và định hướng phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam.
Tại diễn đàn, ông Niraj Vedwa, thành viên HĐQT Xacbank (Mông Cổ), phân tích những xu hướng phân bổ vốn mới của các quỹ đầu tư toàn cầu. Nội dung thảo luận hướng đến việc nâng cao tính thanh khoản và tăng khả năng kết nối của TP.HCM với mạng lưới luân chuyển tiền tệ quốc tế.
Ở góc độ pháp lý, ông Nguyễn Duy Hiếu, Đối tác và Lãnh đạo Khối Pháp lý EY Law Vietnam, đề cập quá trình phát triển thể chế của Việt Nam từ thời kỳ Đổi Mới đến giai đoạn thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và khung pháp lý linh hoạt được đặt ra như những yếu tố có thể góp phần nâng cao khả năng hấp thụ vốn nước ngoài, đồng thời cải thiện sức cạnh tranh của môi trường đầu tư.
Các nội dung này cho thấy đổi mới sáng tạo không chỉ phụ thuộc vào năng lực công nghệ hay nguồn vốn, mà còn gắn với chất lượng thể chế và khả năng tạo lập môi trường để doanh nghiệp triển khai các mô hình kinh doanh mới.
Diễn ra từ ngày 13–15/10/2026 tại Riverside Saigon Palace, TP.HCM, VIS 2026 tổ chức các phiên thảo luận trên bốn sân khấu chiến lược gồm Inno Stage, Connect Stage, Collab Stage và Beyond Stage.
Trong ngày 14/10, diễn đàn “Deep Tech & Industry of the Future” tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot và sản xuất tiên tiến, đồng thời thảo luận bài toán thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Diễn đàn “Pathways to Impact”, do Đại học RMIT Việt Nam chủ trì, tạo không gian kết nối giữa giới nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Ngày 15/10, diễn đàn “Competing through Standards in an Era of Global Realignment”, do Masterise Group đồng tổ chức, tập trung vào năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt thông qua ba cấp độ: thích ứng tiêu chuẩn, chuẩn hóa vận hành và tham gia kiến tạo chuẩn mực mới. Chương trình còn có các phiên thảo luận về đổi mới sáng tạo mở, phát triển đầu tư mạo hiểm, kinh tế xanh và chuyển dịch năng lượng.
Xuyên suốt sự kiện là hoạt động triển lãm công nghệ, giới thiệu giải pháp doanh nghiệp và hơn 150 phiên kết nối giao thương trực tiếp theo chương trình ASEAN CrossConnect, đồng tổ chức cùng Cradle Fund Malaysia. Mạng lưới đối tác tham gia còn có các tổ chức từ Canada, Hàn Quốc, Thụy Sĩ, Australia cùng nhiều trường đại học Việt Nam.
Từ năm 2022 đến nay, VIS ghi nhận hơn 20.000 lượt đại biểu đến từ hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hơn 600 phiên kết nối giao thương, đồng thời ghi nhận hơn 20 biên bản ghi nhớ và hợp đồng thương mại. Giá trị giao dịch thương mại và mua bán, sáp nhập được công bố vượt 2 triệu USD.
Những kết quả này tạo nền tảng để VIS 2026 chuyển trọng tâm sang hiệu quả hợp tác và khả năng hiện thực hóa các cơ hội đầu tư. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng dựa nhiều vào công nghệ, tiêu chuẩn và năng lực thực thi, thách thức đặt ra với Việt Nam là biến sự hội tụ của tri thức, nguồn vốn và doanh nghiệp thành động lực tăng trưởng có thể đo lường.
Đức Tân
