Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và xu hướng tuyển dụng mới đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động. Tại Chương trình “Tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên nông thôn năm 2026” diễn ra ở xã Nhà Bè (TP.HCM), các chuyên gia cho rằng thanh niên muốn có việc làm tốt không chỉ cần bằng cấp mà còn phải sở hữu kỹ năng mềm, tư duy học tập suốt đời và biết lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực bản thân.
Thị trường lao động Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ khi doanh nghiệp ngày càng ưu tiên nhân sự có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ, biết học hỏi và sẵn sàng đổi mới. Không ít vị trí việc làm truyền thống dần được thay thế bởi tự động hóa, trong khi nhiều ngành nghề mới liên quan đến công nghệ số, sáng tạo nội dung, thương mại điện tử, truyền thông số hay trí tuệ nhân tạo liên tục xuất hiện.
Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với người lao động, đặc biệt là thanh niên chuẩn bị bước vào thị trường việc làm. Theo các chuyên gia chia sẻ tại chương trình hướng nghiệp do Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên TP.HCM (YES Center) tổ chức sáng 11/7 tại xã Nhà Bè, việc lựa chọn nghề nghiệp không còn dựa vào xu hướng hay mức lương trước mắt mà cần bắt đầu từ việc hiểu rõ năng lực của chính mình.
Nếu như trước đây bằng cấp là yếu tố quan trọng khi tuyển dụng thì hiện nay nhiều doanh nghiệp đánh giá ứng viên thông qua năng lực thực tế, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng giao tiếp.
Theo báo cáo viên, chỉ trong vài giây đầu tiên của buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng đã có thể hình thành ấn tượng về ứng viên thông qua tác phong, cách giao tiếp, sự tự tin và thái độ. Chính vì vậy, bên cạnh kiến thức chuyên môn, người trẻ cần đầu tư nghiêm túc vào kỹ năng mềm như thuyết trình, làm việc nhóm, giao tiếp, quản lý thời gian và xây dựng hình ảnh cá nhân.
Đây cũng là những kỹ năng được nhiều doanh nghiệp đánh giá là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa các ứng viên có trình độ tương đương.
Một trong những thông điệp được nhấn mạnh tại chương trình là không có ngành nghề nào phù hợp với tất cả mọi người. Mỗi cá nhân đều có điểm mạnh riêng và việc lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên năng lực, sở thích cũng như giá trị bản thân.
Các chuyên gia cho rằng nhiều học sinh, sinh viên hiện nay vẫn chọn nghề theo mong muốn của gia đình hoặc chạy theo các ngành đang “hot”. Tuy nhiên, nếu công việc không phù hợp với năng lực và đam mê, người lao động rất dễ rơi vào tình trạng chán nản, thiếu động lực hoặc phải chuyển nghề sau vài năm làm việc.
Ngược lại, khi hiểu rõ thế mạnh của mình, người trẻ sẽ có định hướng học tập rõ ràng hơn, phát triển kỹ năng đúng trọng tâm và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
Một xu hướng tuyển dụng mới đang ngày càng phổ biến là doanh nghiệp chủ động tìm kiếm ứng viên thông qua các nền tảng số. Hồ sơ cá nhân trên mạng xã hội, những dự án đã thực hiện, sản phẩm sáng tạo hay các nội dung chia sẻ chuyên môn đều có thể trở thành “CV trực tuyến” giúp ứng viên tạo dấu ấn.
Theo chia sẻ của báo cáo viên, thay vì chỉ mang tư duy “đi xin việc”, người trẻ nên hướng đến mục tiêu trở thành người được doanh nghiệp săn đón. Điều đó chỉ có thể đạt được khi mỗi cá nhân không ngừng học tập, nâng cao kỹ năng và xây dựng thương hiệu cá nhân một cách chuyên nghiệp.
Nhiều học viên sau khi xác định đúng năng lực đã phát triển hình ảnh trên TikTok, Facebook hay Instagram, từ đó mở rộng cơ hội nghề nghiệp, thậm chí khởi nghiệp trong lĩnh vực truyền thông và sáng tạo nội dung.
Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, kiến thức chuyên môn có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời nếu người lao động không liên tục cập nhật.
Các chuyên gia nhận định, giai đoạn 2025-2030 sẽ chứng kiến nhu cầu lớn đối với nhân lực có kỹ năng số, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng và tinh thần học hỏi liên tục. Đây cũng là lý do nhiều chương trình hướng nghiệp hiện nay không chỉ giới thiệu việc làm mà còn giúp thanh niên nhận diện năng lực, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị hành trang dài hạn cho sự nghiệp.
Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh ngày càng gay gắt, một công việc tốt không còn là kết quả của may mắn mà là thành quả của quá trình chuẩn bị nghiêm túc. Hiểu bản thân, lựa chọn đúng nghề, đầu tư kỹ năng và không ngừng học hỏi sẽ là “tấm vé” giúp người trẻ tự tin bước vào thị trường lao động và nắm bắt những cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên số.
Đức Tân
