Theo các chuyên gia giáo dục, định hướng nghề nghiệp không phải là việc đợi đến khi học sinh chuẩn bị tốt nghiệp THPT mới thực hiện. Ngược lại, quá trình này cần được bắt đầu từ sớm thông qua việc khám phá năng khiếu, sở thích, khả năng học tập cũng như giúp các em có cơ hội tiếp xúc với nhiều lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên Thành phố phối hợp cùng Hội đồng Đội Thành phố và các đơn vị tổ chức Chương trình định hướng nghề nghiệp cho học sinh năm 2026 với chủ đề “Cùng bạn chọn nghề cho tương lai”. Chương trình được triển khai từ ngày 5/6 đến ngày 16/7/2026 tại nhiều trường học trên địa bàn TP.HCM nhằm giúp học sinh tiếp cận kiến thức nghề nghiệp một cách trực quan và sinh động.Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi bởi công nghệ, trí tuệ nhân tạo và xu hướng chuyển đổi số, việc định hướng nghề nghiệp từ sớm cho học sinh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Không chỉ giúp các em hiểu bản thân, hoạt động này còn góp phần xây dựng lộ trình học tập phù hợp, hạn chế tình trạng chọn ngành theo cảm tính hoặc xu hướng nhất thời.
Nhiều năm qua, câu chuyện học sinh cuối cấp loay hoay trước ngưỡng cửa chọn ngành, chọn nghề vẫn luôn là mối quan tâm của phụ huynh, nhà trường và xã hội. Không ít em lựa chọn ngành học dựa trên mong muốn của gia đình, sự tác động từ bạn bè hoặc chạy theo những nghề nghiệp được cho là “hot” trên thị trường mà chưa thực sự hiểu rõ năng lực, sở thích và giá trị bản thân.
Tại chương trình hướng nghiệp sáng ngày 19/6/ tại Trường THCS Nguyễn Ảnh Thủ, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM. Đây là dịp để học sinh được tiếp cận những thông tin thiết thực về nghề nghiệp ngay từ bậc THCS – giai đoạn quan trọng hình thành nhận thức về tương lai.
Điểm đáng chú ý của chương trình là việc thiết kế các hoạt động trải nghiệm phù hợp với lứa tuổi học sinh. Thay vì những bài giảng khô cứng, các em được tham gia các trò chơi tương tác như “Chọn đúng nghề”, “Nhìn cử chỉ đoán nghề”, “Nêu công việc của từng nghề”. Qua đó, học sinh bước đầu làm quen với hệ thống ngành nghề trong xã hội, hiểu được đặc điểm công việc của từng lĩnh vực và có thêm góc nhìn về thế giới nghề nghiệp.
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, chương trình còn tập trung vào việc định hướng mục tiêu nghề nghiệp. Các chuyên gia sẽ chia sẻ về cách xác định nghề nghiệp tương lai, xây dựng kế hoạch học tập, đặt mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, đồng thời hướng dẫn học sinh những kiến thức và kỹ năng cần trang bị để theo đuổi ngành nghề mình yêu thích.
Theo nhiều nhà giáo dục, đây là nội dung đặc biệt quan trọng bởi nghề nghiệp tương lai không chỉ được quyết định bởi điểm số mà còn phụ thuộc vào năng lực thích nghi, kỹ năng mềm, khả năng giao tiếp, tư duy sáng tạo và tinh thần học hỏi không ngừng. Những yếu tố này cần được bồi dưỡng từ rất sớm.
Một điểm nhấn khác của chương trình là hoạt động tư vấn, giải đáp thắc mắc trực tiếp. Học sinh có cơ hội đặt câu hỏi với chuyên gia về những băn khoăn liên quan đến việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp phù hợp với bản thân. Những cuộc trao đổi này giúp các em hiểu rằng không có nghề nào là hoàn hảo cho tất cả mọi người, mà nghề phù hợp nhất là nghề tương thích với năng lực, sở thích và mục tiêu phát triển của từng cá nhân.
Ngoài ra, học sinh còn được tham gia bài trắc nghiệm trực tuyến HOLLAND nhằm khám phá tính cách, sở thích nghề nghiệp và tự đánh giá năng lực bản thân. Đây được xem là công cụ tham khảo hữu ích giúp các em hiểu rõ hơn về thế mạnh cá nhân trước khi đưa ra những lựa chọn quan trọng trong tương lai.
Các chuyên gia nhận định rằng trong thời đại số, nhiều ngành nghề truyền thống đang thay đổi mạnh mẽ, đồng thời xuất hiện hàng loạt lĩnh vực mới liên quan đến công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số hay sáng tạo nội dung. Vì vậy, định hướng nghề nghiệp từ sớm không chỉ giúp học sinh biết mình muốn làm gì mà còn giúp các em chuẩn bị tâm thế học tập suốt đời để thích nghi với những biến động của thị trường lao động.
Có thể thấy, việc định hướng nghề nghiệp cho con từ khi còn nhỏ là điều nên làm và cần được thực hiện một cách khoa học. Khi gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội cùng đồng hành, học sinh sẽ có nhiều cơ hội khám phá bản thân, hiểu thế giới nghề nghiệp và tự tin xây dựng lộ trình phát triển phù hợp. Những chương trình như “Cùng bạn chọn nghề cho tương lai” không chỉ mang đến kiến thức hướng nghiệp mà còn góp phần giúp thế hệ trẻ chủ động hơn trong việc lựa chọn con đường dẫn tới thành công và hạnh phúc trong tương lai.
Đức Tân
