Việc hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm theo mô hình công – tư được kỳ vọng sẽ giải “cơn khát vốn” kéo dài nhiều năm của cộng đồng startup trong nước.
Việc TP.HCM chính thức đưa quỹ đầu tư mạo hiểm vào hoạt động đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp và giới khởi nghiệp. Không chỉ đơn thuần là một công cụ tài chính mới, quỹ được kỳ vọng sẽ tạo ra một “đường băng” đủ dài để các ý tưởng công nghệ có thể cất cánh, đặc biệt trong bối cảnh thị trường vốn cho startup vẫn còn nhiều hạn chế.
Trong nhiều năm qua, TP.HCM được xem là trung tâm năng động nhất cả nước về đổi mới sáng tạo, với số lượng startup chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, sự phát triển này chưa thực sự đồng đều khi phần lớn doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn giai đoạn đầu. Đây là giai đoạn mang tính quyết định, nơi các ý tưởng cần được thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm và xây dựng mô hình kinh doanh. Việc thiếu vốn không chỉ làm chậm tiến độ mà còn khiến nhiều dự án tiềm năng không thể tiếp tục.
Sự ra đời của quỹ đầu tư mạo hiểm được xem là lời giải trực tiếp cho bài toán này. Với quy mô ban đầu khoảng 500 tỷ đồng, quỹ vận hành theo mô hình hợp tác công – tư, trong đó ngân sách nhà nước đóng vai trò “vốn mồi” để thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân. Cách thiết kế này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy quản lý, chuyển từ việc cấp phát sang đồng hành và chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là cơ chế đầu tư linh hoạt. Khác với các quỹ truyền thống, quỹ đầu tư mạo hiểm chấp nhận mức độ rủi ro cao hơn, phù hợp với đặc thù của startup công nghệ – nơi khả năng thất bại luôn song hành với cơ hội tăng trưởng đột phá. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi hơn để các doanh nghiệp trẻ mạnh dạn thử nghiệm ý tưởng mới, thay vì bị bó buộc bởi các tiêu chí an toàn tài chính như trước đây.
Ở góc độ thị trường, việc TP.HCM chủ động hình thành một quỹ đầu tư mạo hiểm nội địa mang ý nghĩa quan trọng trong việc giảm sự phụ thuộc vào dòng vốn ngoại. Thực tế cho thấy, phần lớn các thương vụ đầu tư lớn vào startup Việt Nam thời gian qua đều đến từ các quỹ nước ngoài. Dù nguồn vốn này đóng vai trò tích cực, nhưng cũng đặt ra thách thức về tính chủ động và khả năng giữ lại giá trị trong nước. Khi có thêm nguồn lực nội địa, các doanh nghiệp sẽ có thêm lựa chọn và không bị lệ thuộc hoàn toàn vào các nhà đầu tư quốc tế.
Không chỉ dừng ở việc cung cấp vốn, quỹ còn hướng đến việc xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Thông qua mạng lưới kết nối với các doanh nghiệp lớn, tổ chức nghiên cứu và chuyên gia, các startup có thể tiếp cận thêm nhiều nguồn lực quan trọng như công nghệ, nhân lực và thị trường. Đây là yếu tố mang tính quyết định, bởi thành công của một doanh nghiệp khởi nghiệp không chỉ phụ thuộc vào tiền, mà còn nằm ở khả năng tận dụng các nguồn lực hỗ trợ xung quanh.
Các lĩnh vực ưu tiên đầu tư của quỹ tập trung vào những ngành công nghệ có tiềm năng dẫn dắt tăng trưởng trong tương lai như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học và chuyển đổi số. Việc lựa chọn này cho thấy định hướng rõ ràng của thành phố trong việc thúc đẩy nền kinh tế dựa trên tri thức, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các ngành thâm dụng lao động truyền thống.
Trong dài hạn, TP.HCM đặt mục tiêu mở rộng quy mô quỹ lên mức cao hơn, tiến tới hình thành một định chế tài chính đủ mạnh để cạnh tranh trong khu vực. Khi quy mô vốn được nâng lên, quỹ không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ startup trong nước mà còn có thể tham gia vào các dự án lớn hơn, qua đó nâng cao vị thế của thành phố trên bản đồ đổi mới sáng tạo quốc tế.
Có thể thấy, việc đưa quỹ đầu tư mạo hiểm vào vận hành không chỉ mang ý nghĩa giải quyết nhu cầu vốn trước mắt, mà còn là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc động lực tăng trưởng. Khi dòng vốn được khơi thông và phân bổ hiệu quả, TP.HCM có thêm cơ sở để chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình kinh tế dựa trên công nghệ và sáng tạo, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững trong những năm tới.
Ngọc Tuấn
