Thương mại điện tử xuyên biên giới mở ra cánh cửa toàn cầu, tạo động lực mới cho doanh nghiệp Việt tăng tốc xuất khẩu.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang dịch chuyển mạnh sang môi trường số, thương mại điện tử xuyên biên giới được xem là “đường cao tốc” mới giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng quốc tế nhanh hơn, tiết kiệm chi phí hơn và hiệu quả hơn. Không chỉ là một kênh bán hàng hiện đại, đây còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Cánh cửa toàn cầu đang mở rộng
Trong nhiều năm qua, xuất khẩu luôn là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, mô hình xuất khẩu truyền thống thường đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống phân phối, đối tác nhập khẩu hoặc hiện diện thương mại tại nước ngoài. Điều này khiến không ít doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn khi muốn đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.
Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp có thể giới thiệu sản phẩm trực tiếp đến khách hàng ở nhiều quốc gia mà không cần đầu tư quá lớn vào mạng lưới bán hàng. Những rào cản địa lý từng tồn tại trong thương mại truyền thống đang dần được xóa bỏ.
Theo các cơ quan quản lý, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh hàng đầu thế giới. Quy mô thị trường thương mại điện tử đã đạt khoảng 31 tỷ USD, trong khi giá trị xuất nhập khẩu trực tuyến vẫn còn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn. Điều đó cho thấy dư địa phát triển của xuất khẩu số vẫn còn rất lớn trong những năm tới.
Doanh nghiệp nhỏ cũng có thể bán hàng toàn cầu
Một trong những lợi thế lớn nhất của thương mại điện tử xuyên biên giới là khả năng dân chủ hóa cơ hội xuất khẩu. Nếu trước đây chỉ những doanh nghiệp lớn mới đủ nguồn lực tiếp cận thị trường quốc tế thì nay các cơ sở sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh hay startup cũng có thể tìm kiếm khách hàng toàn cầu.
Các sản phẩm nông nghiệp chế biến, thực phẩm đặc sản, đồ thủ công mỹ nghệ, hàng tiêu dùng, thời trang hay sản phẩm chăm sóc sức khỏe của Việt Nam đều có cơ hội tiếp cận người mua tại Mỹ, châu Âu, Nhật Bản hay Trung Đông thông qua các nền tảng trực tuyến.
Đặc biệt, người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, mang bản sắc văn hóa địa phương và thân thiện với môi trường. Đây chính là nhóm sản phẩm mà doanh nghiệp Việt có nhiều lợi thế cạnh tranh.
Cuộc đua mới của nền kinh tế số
Theo dự báo, thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu đang tiến gần quy mô hàng trăm tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng với tốc độ cao trong nhiều năm tới. Khu vực châu Á được xem là trung tâm tăng trưởng mới của xu hướng này.
Đối với Việt Nam, giai đoạn 2026 – 2030 được đánh giá là thời điểm quan trọng để bứt phá và hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm xuất khẩu thương mại điện tử của khu vực. Nhiều chuyên gia nhận định đây là “cửa sổ cơ hội” hiếm có để doanh nghiệp Việt tận dụng làn sóng số hóa toàn cầu.
Không chỉ giúp gia tăng doanh số xuất khẩu, thương mại điện tử còn hỗ trợ doanh nghiệp thu thập dữ liệu người tiêu dùng, nắm bắt xu hướng thị trường theo thời gian thực và điều chỉnh chiến lược kinh doanh linh hoạt hơn. Đây là những lợi thế mà phương thức xuất khẩu truyền thống khó có thể mang lại.
Hạ tầng pháp lý ngày càng hoàn thiện
Song song với sự phát triển của thị trường, Việt Nam cũng đang đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện cho thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển minh bạch và bền vững.
Nhiều chính sách liên quan đến quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng số, thủ tục hải quan điện tử, thanh toán trực tuyến và bảo vệ người tiêu dùng đã được triển khai hoặc tiếp tục hoàn thiện. Việc xây dựng khung pháp lý mới được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường quốc tế.
Bên cạnh đó, sự phát triển của logistics, kho vận, thanh toán số và các dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu cũng đang tạo nền tảng quan trọng để hàng Việt tăng tốc trên thị trường toàn cầu.
Không thể đứng ngoài cuộc chơi
Dù cơ hội rất lớn, nhưng thương mại điện tử xuyên biên giới cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực marketing số và quản trị dữ liệu.
Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, doanh nghiệp không chỉ bán một sản phẩm mà còn phải xây dựng thương hiệu, tạo niềm tin và duy trì trải nghiệm khách hàng. Đây sẽ là yếu tố quyết định khả năng thành công lâu dài trên các nền tảng quốc tế.
Tuy nhiên, với tốc độ phát triển của kinh tế số, sự hỗ trợ từ chính sách và khả năng thích ứng ngày càng tốt của cộng đồng doanh nghiệp, xuất khẩu trực tuyến đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam. Khi thế giới ngày càng mua sắm nhiều hơn trên môi trường số, việc tận dụng thương mại điện tử không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường và nâng cao vị thế cạnh tranh.
Cơ hội đang hiện hữu trước mắt. Vấn đề còn lại là doanh nghiệp Việt có đủ nhanh để nắm bắt làn sóng xuất khẩu số đang tăng tốc trên toàn cầu hay không.
Ngọc Thành
